Ana Sayfa Sağlık 8 Mayıs 2018 24 Görüntüleme

Migrenin nedeni genlerimiz mi?

Bilim insanları, milyonlarca migren hastasının ızdırabını dindirmek için yıllardır çalışmalar yapıyor. Ağrıların genetik izini süren araştırmacılar, iklim koşulları ile migren arasında bir bağ olabileceği sonucuna vardı.

Stres, hormonal dengesizlik ya da yanlış beslenme: Migren nöbetlerini tetikleyen unsurlar hayli geniş bir yelpazeye yayılıyor ve bilimsel açıdan henüz tam olarak aydınlatılabilmiş değil. Almanya’nın Leipzig kentindeki Max Planck Enstitüsü Evrim Antropolojisi Araştırma Merkezi tarafından yapılan bilimsel bir çalışmada, dayanılmaz kafa ağrılarının nedenlerine dair mühim ipuçlarına rastlandı.

“PLOS Geneticis” adlı bilimsel derginin son sayısında yer saha bir makaleye göre, soğuk iklime ahenk sağlama sürecindeki genetik bir değişim, migreni tetikleyebiliyor. Migren, neredeyse insanlık tarihi kadar eski bir hastalık. İlk insanlar, Afrika kıtasının sıcak iklimini terkedip daha soğuk olan kuzeye doğru göç ettiklerinde, yeni iklim koşullarına ahenk sağlamaları için belirli bir gen onlara yardım etti. Ancak bu ahenk sürecinde vücutta genlerin bina taşlarında da değişim meydana geldi. Bu da migren adı verilen kafa ağrısı türünü de ortaya çıkardı.

Nörolojik bir rahatsızlık olan migren, ışığa karşı hassasiyet ve görme bozukluklarından, bulantı ve kusmaya kadar farklı semptomlara sebep oluyor. Migren genelde başın bir yarısında ya da ense bölümünde uzun süren, çok şiddetli ve basınçlı ağrı şeklinde ortaya çıkıyor. Dünya Sıhhat Örgütü‘nün (WHO) verilerine göre, gündelik hayatı etkileyen en yaygın hastalıklar listesinde migren, altıncı sırada yer alıyor.

Hastalığın Avrupa ve Amerika’da görülme sıklığı daha yüksek

TÜRKİYE’DE 12 MİLYON MİGREN HASTASI VAR

Örneğin Almanya’da her gün yaklaşık bir milyon şahıs migren nöbeti geçiriyor. Alman Migren ve Kafa Ağrısı Topluluğu ile Nöroloji Birliği’nin ortak araştırmasına göre, migrenden şikayet eden kadınların oranı yüzde 25’lere kadar yükselmiş durumda. Erkeklerde ise bu nispet yüzde 10 dolayında.

2015 yılına ait “Türkiye Kafa Ağrısı ve Migren Epidemiyolojisi Çalışması” verilerine göre ise Türkiye’de 18-65 ıslak arasındaki kişilerde migren ağrısı görülme sıklığı yüzde 16,4. Bu da ortalama her yedi kişiden birinde migren olduğu ve yaklaşık 12 milyon migren hastasının bulunduğu anlamına geliyor. Araştırmaya göre kadınlarda migren oranı yüzde 24,6, erkeklerde ise yüzde 8,5 düzeyinde. Bu verilere göre Türkiye’de her 4 kadından ve her 12 erkekten birinde migren görülüyor.

Bu oranlar dünya ortalamasıyla da örtüşüyor. Zira halihazırda dünya çapında değişik migren türlerinden şikayet eden 1 milyara yakın insan olduğu tahmin ediliyor. Avrupa ve Amerika kıtalarında hastalığın görülme sıklığı, Afrika ve Asya’ya oranla daha yüksek. Bu da Alman ilim insanlarının “iklim-migren ilişkisi” tezini destekliyor.

MİGRENİ TETİKLEYEN GEN TRPM8 Mİ?

Vücudumuzu kaplayan en üst katmanın altında bir tür duyu algılayıcısı olarak vazife yapan “deri reseptörleri” adlı moleküllerin esas bina taşını, TRPM8 geni oluşturuyor. Bu reseptörler, vücudumuzun hararet değişikliklerine daha basit ahenk sağlamasında hayati bir vazife üstleniyor.  Bu genin yoğunluğu kuzeye, yani daha soğuk bölgelere gidildikçe son 25 bin yılda bariz şekilde arttı.

Erkeklerde migren hastalığı oranı kadınlara göre daha düşük

Örneğin Fin kökenlilerin yüzde 88’inde bu genin evrim geçirmiş türevine rastlanırken, Nijerya kökenlilerde bu nispet sadece yüzde 5 dolayında. Soğuk iklime sahip ülkelerde migrenin daha yaygın görüldüğü  gerçeğinden yola çıkan araştırmacılar, TRPM8 geni ile migren nöbetleri arasında doğrudan bir bağ olabileceğini düşünüyor. 

Araştırmaya başkanlık eden Max Planck Enstitüsü’nün evrim genetiği uzmanı Felix Key, “Binlerce sene evvel soğuk bölgelere göç eden insanların yeni koşullara ahenk sağlama sürecinin, migreni belirli oranda etkilediğini görüyoruz. Geçmişten gelen evrimsel baskı, bugünkü bünyesel özelliklerimizi de etkiliyor” şeklinde konuşuyor.

DAHA ÇOK ARAŞTIRMA YAPILMASI GEREKİYOR

Finlandiya’daki Helsinki Üniversitesi’nin Amerikan Broad Ensitüsü ile ortaklaşa yaptığı ve migren ağrılarında genlerin rolünü mevzu, bahis saha bir diğer araştırmanın sonucu da “Neuron” adlı nöroloji dergisinde yayınlandı. Yekün 8319 denekten oluşan 1589 ailedeki migren vakalarını kalıtsal olup olmadığını inceleyen araştırmacılar,  hastalığı “poligen” olarak nitelendirilen ani çok genin tetikliyor olabileceği sonucuna vardı.

Araştırma ekibinin başkanı Aarno Palotie “Migren ağrılarına tesir eden gen türevlerini ayrıntılı olarak tespit edebilmek için çok daha çok araştırmanın yapılması gerekiyor. Bu, bilhassa migrene karşı yeni ilaçların geliştirilebilmesi açısdan aka ehemmiyet taşıyor” şeklinde konuşuyor.

Yorumlar

Yorumlar (Yorum Yapılmamış)

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Tema Tasarım | Osgaka.com